Napisanie niniejszego artykułu stało się konieczne w związku z nowelizacją prawa konsumenckiego jakie weszło w życie wraz z początkiem 2021 r. Osobiście uważam, że każdy kto dokonuje sprzedaży w internecie powinien zapoznać się z niniejszym opracowaniem by nie narazić się na konsekwencje związane z brakiem aktualizacji swojego regulamin sklepu internetowego 2021 i dokonywaniem sprzedaży względem określonych grup podmiotów.

Zmiana przepisów w związku z nowelizacją, która weszła w życie 1 stycznia 2021 r. i ich wpływ na regulamin sklepu internetowego 2021

Kluczowe znaczenie wobec dokonanych zmian ma wprowadzenie do Kodeksu cywilnego art. 385[5], który brzmi: 

„Przepisy dotyczące konsumenta, zawarte w art. 385[1]-385[3], stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.”

Na pozór nie groźnie brzmiący przepis wprowadza jednak znaczące zmiany dla każdego przedsiębiorcy.  Zastanówmy się zatem na co musi obecnie zwrócić uwagę przedsiębiorca.

Obecnie dokonując sprzedaży każdy przedsiębiorca powinien zwrócić uwagę na osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. To właśnie ta grupa podmiotów zyskała dodatkowe uprawnienia. Obecnie w określonych przypadkach osoby te, mimo, że z prawnego punktu widzenia są przedsiębiorcami będą traktowane jak konsumenci. Zyskają zatem nowe przywileje i dodatkową ochronę.

Kogo dotyczą zmiany w prawie 2021 – kto na tym zyska a kto straci?

Dotychczas wystawiając fakturę sprzedawca nie musiał zwracać uwagi na przepisy dotyczące konsumentów. Obecnie nie jest to już takie oczywiste.

Wprowadzona zmiana nie oznacza, że każda osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą w każdej sytuacji zyskuje prawa konsumenta. Dotyczy to wyłącznie osób fizycznych – przedsiębiorców, którzy w ramach firmy dokonują zakupu (zawierają umowę sprzedaży) niezwiązanego z przedmiotem działalności gospodarczej. Mówiąc w uproszczeniu, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego. 

Jak zaś stwierdzić czy dany zakup nie wiąże się z działalnością zawodową takiego przedsiębiorcy? 

Otóż tutaj ustawodawca odsyła do sprawdzenia w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jaki jest przedmiot działalności gospodarczej takiego przedsiębiorcy. Wprowadzona regulacja, co trzeba sobie otwarcie powiedzieć, zmusza przedsiębiorcę do każdorazowej analizy swojego kontrahenta

By jednak przybliżyć tę kwestię posłużę się jaskrawym przykładem. Otóż, jeżeli w sklepie internetowym z artykułami sanitarno – grzewczymi zamówienie złoży przedsiębiorca trudniący się doradztwem podatkowym i kupi dwa kolanka i taśmę teflonową to nie ulega wątpliwości, że zakup ten nie ma dla niego charakteru zawodowego a zwyczajnie przecieka mu kaloryfer. W takiej sytuacji sprzedający musi mieć świadomość, że temu przedsiębiorcy będą przysługiwały uprawnienia takie jak konsumentowi.

Zakres zmian – najważniejsze zmiany od 1 stycznia 2021 r.

Po omówieniu wprowadzonych zmian zastanówmy się na jakich polach znajdą one zastosowanie.

W obecnym stanie prawnym osoba prowadząca działalność gospodarczą zyska dodatkowe uprawnienia i będzie mogła się powoływać na:

  • niedozwolone postanowienia umowne, tzw. klauzule abuzywne, których wykaz można znaleźć na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
  • rękojmię za wady (art. 556-576 Kodeksu cywilnego),
  • prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorcy.

Wpływ zmian na regulamin sklepu internetowego 2021 i inne regulaminy

Wprowadzone zmiany niestety zmuszają przedsiębiorców do aktualizacji swoich regulaminów i objęcia nimi nowej grupy uprzywilejowanych podmiotów jakimi są osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Pamiętajmy, że jest to nadal przedsiębiorca z tym, że jest osobą fizyczną a nie np. spółką, fundacją czy stowarzyszeniem.

Dotychczas regulaminy w swych zapisach uwzględniały dwie grupy podmiotów, tj. konsumentów oraz przedsiębiorców. Obecnie należy je rozszerzyć także o osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, które z jednej strony pozostają przedsiębiorcami z drugiej natomiast korzystają z praw przewidzianych wyłącznie dla konsumentów. 

Co istotne, z pewnością w regulaminie nie będziemy mogli zrównać konsumenta z nową grupą jaką tworzą osoby fizyczne  prowadzące działalność gospodarczą, gdyż konsumentem oni nie są. Niemożliwym jest także automatyczne wklejenie uprawnień konsumenckich do nowo utworzonej grupy, gdyż nie wszystkie uprawnienia są takie same.

Zatem, każdy przedsiębiorca dokonujący sprzedaży towarów powinien zaktualizować swój regulamin o następujące kwestie:

    1. Dodanie do regulaminu nowego pojęcia jakim jest „przedsiębiorca na prawach konsumenta”, a przynajmniej jego właściwe wyróżnienie w regulaminie. Przykładowo podmiot taki można zdefiniować jako: „osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zawierająca umowę bezpośrednio związaną z jego działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niego charakteru zawodowego, wynikającego z przedmiotu prowadzonej działalności ujawnionego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej”. Będzie to nowa grupa podmiotów, obok konsumentów i przedsiębiorców.

  • W zapisie dotyczącym odstąpienia od umowy należy uczynić zapis, że uprawnienie do odstąpienia od umowy przysługuje również przedsiębiorcy na prawach konsumenta. Okres na odstąpienie od umowy wynosi 14 dni. Przedsiębiorca na prawach konsumenta ma także prawo do odstąpienia od umowy na tych samych prawach co konsument.

  1. Sprzedający dokonuje zwrotu płatności także na rzecz przedsiębiorcy na prawach konsumenta przy użyciu takiej samej metody płatności jakie zostały wybrane przez kupującego przy zakupie, chyba że wyrazi zgodę na inną formę, która nie będzie generować  dodatkowych kosztów po stronie Sprzedającego.

  2. Obecnie w regulaminie konsumenta jak i przedsiębiorcę na prawach konsumenta będą obowiązywały te same zasady w zakresie:

    1. Kosztów zwrotu towaru
    2. Odesłania towaru
    3. Czasu na odesłanie towaru
    4. Stanu w jakim powinien być zwracany towar

  3. W zakresie reklamacji i gwarancji należy uzupełnić, że uprawnienia z tytułu rękojmi przysługują także przedsiębiorcy na prawach konsumenta.

  4. Warto wskazać w regulaminie, że zmiany wynikające z ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych z dnia 31 lipca 2019 r. (Dz. U. poz. 1495) dotyczą umów zawartych od dnia 01.01.2021 r. i nie mogą być stosowane do umów zawartych wcześniej.

  5. W regulaminie należy dokonać aktualizacji oznaczeń aktów prawnych jakie były powołane w treści regulaminu.

  6. Należy także wskazać datę, od której regulamin wchodzi w życie.

Powyższe zmiany dotyczą tych, którzy dokonują już sprzedaży, w tym sprzedaży internetowej. Warto jednak przy okazji tego artykułu wskazać na kwestie, które powinni wziąć pod uwagę Ci, którzy zaczynają sprzedaż w internecie. Każdy regulamin powinien niezależnie od powyższych zmian zawierać:

  • jednoznaczne określenie sklepu dokonującego sprzedaży,
  • zasady korzystania ze sklepu internetowego,
  • politykę prywatności,
  • klauzulę RODO w zakresie ochrony danych osobowych,
  • określenie rodzajów i metod płatności,
  • formy, sposoby i warunki dostawy towarów,
  • informacje o prawie reklamacji i zwrotu towarów.

Ponadto część regulaminu powinien stanowić wzór formularza o odstąpieniu od umowy.

Każdy zaś regulamin powinien być umieszczony na stronie internetowej sklepu tak by każdy zainteresowany miał do niego łatwy dostęp i mógł się z nim z łatwością zapoznać.

Podsumowanie

Słowem podsumowania należy stwierdzić, że dokonane przez ustawodawcę zmiany, przy zachowaniu kilku zasad omówionych powyżej, nie powinny generować trudności. Pamiętając o tych kilku zasadach unikniemy negatywnych konsekwencji. Nie ulega wątpliwości, że rozszerzenie uprawnień konsumenckich także na osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą prowadzi do osłabienia pozycji sprzedających. Jednakże brak dokonania aktualizacji regulaminów i przyjęcia zmian może narazić sprzedających na niepotrzebne koszty. Odpowiednie i szybkie zmiany regulaminu dają zaś szansę na ograniczenie kosztów związanych z reklamacją i zwrotem towarów oraz konsekwencji płynących z korzystania z rękojmi przez kupujących.